Hergün yeni bir şeyler yaşıyoruz. Her yaşantı ruhumuzda bir iz bırakıp geçiyor. Ben, bu izlerin hayatımızdaki pozitif izdüşümlerinin takipçisiyim.

tedxreset etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
tedxreset etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

16 Şubat 2011 Çarşamba

KARALAMA DEFTERİM

Geçtiğimiz hafta Sabahattin Ali’nin 1943’te yazdığı romanı Kürk Mantolu Madonna’yı okudum. Roman sonuca ulaşamamış bir aşk hikayesi üzerine kurulmuş. Romanın kahramanı Raif içe kapanık bir adam. Bir gün oto portresini gördüğü Kürk Mantolu Madonna Maria’yla karşılaşır ve büyük bir aşk başlar. Maria henüz aşkını açabilmişken Raif’in Türkiye’ye dönmesi gerekir. Böylece biri Berlin’de biri Türkiye’de mektuplaşarak birbirlerinden haber beklerler. Bir gün ansızın Maria’dan gelen haberler kesilir. Raif unutulduğuna inanarak bir daha kimseyi sevmez ve hayata küser. Sadece yaşamak olsun diye yaşar. Evlenir, aile kurar fakat ne yaşarsa yaşasın bir daha mutluluk hayatında yer almaz.


Perşembe günü TEDXRESET konferansındaydım. Sabahtan akşama kadar farklı alanlardan isimler 18'er dakikalık konuşmalar yaptılar. Çeşitli çağrışımlarım oldu. Zaten bu yazı da karalama defteri kıvamında bir çağrışımlar bulutundan oluşuyor. Bakalım nereye götürecek beni. 
Şehir sosyoloğu Prof. Murat Güvenç’in konuşmasından aklımda Aristo ve Galileo’nun teorileri kalmış.  “Şeyler düşer, çünkü şeylerin yeri doğal olarak aşağısıdır. Serbest bırakılan nesne ne kadar ağırsa o kadar  hızlı düşer.” diyor  Aristo.  Buna karşılık Galileo ise bu tezi bir adım ileriye götürüyor. “Düşme eylemi nesnenin içinde bulunduğu ilişki sistemi ile bağlantılıdır. Aynı nesne dünyada düşer ama uzayda düşmeyebilir. Yani nesneleri etkileyen ikincil nitelikler vardır. Boyut, şekil, miktar, hareketlilik, hava, sürtünme, bulunduğu mekan gibi nitelikler Aristo’nun kuramını çürütür.” 

Yankı Yazgan konuşmasında İzmir enginarından bahsetti. Yaprağından enginarı sıyırıp ağzında çiğnedikten sonra o güzel tadının farkına varmak için 30sn beklemek gerekiyormuş. Çünkü dildeki tat reseptörleri ancak 30 sn. sonra tadı fark edebiliyor. Yani 30 saniye bekleyemezsek belki de enginarın tadını sevmediğimize karar veriyoruz. İnsan beyni de bedenin yaptığı hareketi 500msn sonra fark ediyormuş. Nasıl ki önce şimşek gelir ardından gök gürültüsü gelirse beyin de önce 'kolumu kaldırıyorum' diye seslendiriyor ve 500msn. geçtikten sonra kolu kaldırıyormuş. Çocukken enginarı sevmezmiş (sevdiğini bilmezmiş) oysa şimdi çok seviyormuş. Ve şu soruyu soruyor: “ Mutluysam ama ya mutlu olduğumu bilmiyorsam?”  

Mutluluk da Yankı Yazgan'ın enginarlarının tadı gibi sonradan anlaşılan bir duygu. Bazen bir olayı yaşadığımızda kendimizi nasıl hissettiğimize karar veremeyiz. Aradan yıllar geçtikten sonra bir resme bakıp “Vay be! Yaşadığım en mutlu zamanlardandı” deriz. Oysa mutluluk; biraz sabır ve biraz dayanma gücü ile o anda yaşanabilir.

Raif’in mutsuzluğunu ben biraz Aristo’nun mantığına benzettim. “Ağır nesneler hızla düşer”  Düz mantık: “Mektup gelmediyse terk edilmişimdir”  Oysa Raif'in bilmediği bir gerçek vardı. Maria artık hayatta olmadığı için ona mektup yollamayı kesmişti. Yani Galileo’nun dediği gibi nesnenin sadece ağır olması değil, ne kadar sürtündüğü, ne kadar serbest kaldığı gibi Maria’nın da mektup yollayamamasının ikincil sebebi vardı. Maria hayatını kaybettiği için mektup yollayamamıştı. Yani Raif'in duygusunu farklılaştıran, ilk anda görmediğimiz ama duygusunu değiştirecek ikincil etkenler olabilir.

Ve enginarla Raif'in durumunu bağlamak istiyorum. Yankı Yazgan’ın dediği gibi ne hissettiğine karar verebilmek için 30 saniye bekleseydi Raif; kaybının ikincil sebeplerini düşünseydi belki de kendini bu kadar mutsuz bir hayata hapsetmeyecekti. Tabi ki yine çok üzülecekti ama bir zaman sonra yeniden sevmeyi yeniden mutlu olmayı becerebilecekti. Onun gidişine dayanabilseydi, vedalaşabilseydi belki hayatı daha farklı ilerleyecekti. Aşka inancını yitirmeyecekti. Belki başka Madonna’larla karşılaşabilecekti.  Yeniden mutlu olabilecekti. 

Hayat yaşam döngülerinden oluşuyor. Yeniden doğabilmek için hep küçük ölümlerden geçmek gerekiyor. Raif, Maria’nın öldüğünü bilmese de onunla vedalaşıp, ona olan aşkını öldürebilseydi belki yeni bir yaşam döngüsünde yeniden yaşama başlayabilecekti.

"Kürk Mantolu Madonna" bitti. Yeni bir kitap başladı. 

Resim: Artichoke Girl- blog.lemonshortbread.com


15 Ocak 2010 Cuma

SİL BAŞTAN/RESET

İnsan, hayatına anne karnından çıktığı anda başlar. Annenin bebek ağlamasına verdiği tepkiler, bebeğin ihtiyaçlarının karşılanma biçimleri anne ve bebeğin kendi aralarında ortak bir dil oluşturmasına yardımcı olur. Bebek acıkınca başka türlü, uyanınca başka türlü ve altına yaptığında başka türlü ağlamayı öğrenirken; anne de hangi ağlama sesi geliyor ise ona uygun tepkiyi vermeyi öğrenir. Böylece bebek ilk davranış paternlerini geliştirmiş olur. Biraz daha zaman geçer; bebek artık daha sosyal bir varlık olmuştur. Aile büyükleri, okul arkadaşlıkları, komşuları hayatına girer. Artık yaşam alanında daha çok olay vardır. Oyuncağını paylaşması, bazı kurallara uyması ve çeşitli boyutlarda problem çözme becerisi kullanması gerekir. Bu dönemde de yeni davranış paternleri geliştirir. İşe yarayan, kendisini olumlu sonuca ulaştıran davranışları pekiştirilmiş olur. Zaman ilerledikçe üniversite dostlukları, dersler, sınavlar, ilk gönül ilişkileri, iş ve aile hayatı ile yaşamına devam eder. Bu yolculukta; çocuk yaşta edindiği davranış paternleri de onunla birliktedir. Sonra bir gün artık yetişkin olmuş bu insan kendini huzursuz, yetersiz hissetmeye başlar. Bir şeyler yanlış gidiyor gibi gelir ama bir türlü nedenini anlayamaz. Her zaman ne yapıyorsa aynısını yapmaya devam ediyordur oysa.


Her zaman çok sıkı rekabet ortamında çalışmaya alışmıştır. Pozisyonunu korumak için çok çalımanın yanısıra, daha uyanık olmayı, yakın iş arkadaşlıkları kurmamayı ve belki de iş arkadaşlarına fazla güvenmemeyi öğrenmiştir. Aslında; içinde bulunduğu şartlarda, o firmanın kültüründe ayakta kalabilmesi için aslında çok da geçerli bir savunma mekanizması geliştirmiştir. Sonra bu adam iş değiştirir. Yeni iş yeri; takım çalışmasının, pozitif insan ilişkilerinin ön planda olduğu bir kurum kültürüne sahiptir. Ve işte o huzursuzluğu bu anda hissetmeye başlar. Her zaman ne yapıyorsa aynısını yapmaya devam ediyordur oysa.

Dün çok farklı bir konferansa katıldım. TEDXRESET. Sabahın erken saatlerinden akşam saat 19.00a kadar keyifle tüm katılımcıları dinledim. Organizasyonu yapanların ellerine sağlık. Tüm gün boyunca aslında yukarıda psikolojik boyutuyla anlatmaya çalıştığım kavram incelendi. Değişen dış etkenlere ve yeni durumlara karşı repertuarımızda bulunan davranış paternleri işe yaramamaya başlayınca bir durup hayatı sıfırlamak/reset yapmak gerektiğini anlatıyordu. Yukarıda örneklediğim adam; ekip çalışmasının, yakın ilişkilerin desteklendiği bir firmada, bireysel ve insanlara güvensiz olmayı sürdürdüğünde sorun ortaya çıkıyor. Kimileri bir sıkıntı olduğunu farkediyor ama değişime gücü olmuyor. Kimileri ise hayatının kontrolünü eline alıyor ve keşke demeden yaşayabilmek için değiŞİmi göze alıyor ve şimdi/burada hayatı kaldığı yerden, yeniden yaşamaya karar veriyor.
Tabi ki sadece reset etmek, bildiğimiz eski davranış kalıplarını unutmak yeterli değil. Davranış kalıplarının geliştiği şartları düşünmek, bu davranışa hangi duyguların eşlik ettiğini anlamak, sonra yeni,farklı ve yaratıcı alternatifler üretmek ve bunlardan seçtiklerimizi uygulayarak harekete geçmek; yeni davranış geliştirme sürecini tamamlayan diğer unsurlardır.


Şu an kendi içimde buna benzer bir yolculuktan geçtiğim için bu konferansın tam da bu zamanda karşıma çıkmış olması bana yeniden hayatta tesadüflere yer olmadığını hatırlattı. Kulağımda kalan melodiyi sizinle paylaşmak isterim.  www.grooveshark.com

SİL BAŞTAN
Gücün var mı sevgilim/ Derin sularda inci tanesi aramaya
Cesaretin kaldıysa /Hala benle aşktan konuşmaya
Söyle canım sevgilim/Hayat bize oyun oynuyor olabilir mi
Yorgun gibi bir halin var/Duyguların karışık olabilir mi


Sil baştan başlamak gerek bazen/Hayatı sıfırlamak
Sil baştan sevmek gerek bazen/Herşeyi unutmak


Sanki bugün son günmüş gibi/Dolu dolu yaşamak istiyorum ben
Her ne çıkarsa yoluma/Selam verip yürümek istiyorum ben
Sil baştan başlamak gerek bazen/Hayatı sıfırlamak
Sil baştan sevmek gerek bazen/Her şeyi unutmak


Konferans hakkında bilgi için: www.tedxreset.com
Resim: “Geçmişte işe yarayanlar acaba günümüzde de aynı şekilde kullanılıyor mu?”